Τὸ πρῶτον σῳζόμενον κείμενον τοῦ Ἑρρίκου Ἴψεν:

…ἐν πορείᾳ «εἰς τὰς ἐρημίας» ἦμεν ἐκπεπληγμένοι, τεθηριωμένοι καὶ ἐξηντλημένοι ὑπὸ τοῦ σκότους τῆς νυκτός. Ὡς Ἰακὼβ τὸ πάλαι κατεκλίθημεν ἀναπαυθῆναι μετὰ λίθων πρὸς κεφαλῆς ἡμῶν. Ἐμὸς σύντροφος τάχιστα ἐνυπνιάσθη· ἐμοὶ δὲ ἀδύνατόν ἐστι κοιμηθῆναι. Τέλος κόπωσις κατέβαλέ με· τότε καθ’ ὕπνον ἐστάθη ἐπ’ ἐμοῦ ἄγγελος ὃς εἶπεν: – Ἐγέρθητι καὶ ἀκολούθει μοι! – Ποῦ θέλεις ὁδηγῆσαί με ἐν σκότει τοιούτῳ;, ἠρώτησα αὐτόν. – Ἐλθέ!, εἶπε πάλιν. Καὶ ὅραμα δείξω σοι τὸν ἀνθρώπινον βίον κατὰ τὸ πρᾶγμα καὶ κατὰ τὴν ἀλήθειαν αὐτοῦ. Οὕτω ἠκολούθησα πεφρικώς, καὶ κατεβαίνομεν μετὰ βημάτων γιγαντείων, ἕως ὅτου ὄρεα ὑπεκλίνοντο ὑμῖν μορφοῦντα θόλους μεγαλοπρεπεῖς, καὶ κάτωθι ἔκειτο πελωρία νεκρόπολις μεθ’ ἁπάντων τοῦ θανάτου καὶ τῆς φθορᾶς τῶν φοβερῶν ἰχνῶν καὶ σημείων: κόσμος πλήρης εὑρίσκετο βυθισθεὶς ὑπὸ τῆς τοῦ θανάτου ἐξουσίας, μία δόξα ὠχρανθεῖσα, μαρανθεῖσα, ἀποσβεσθεῖσα. Ὑπεράνω αὐτῶν ἁπάντων,.. ἀχνὸν φῶς ἀνατέλλον, ζοφερὸν ὡσεὶ αὐτά· ναοῦ τοιχία καὶ εἷς ταφικὸς σταυρὸς λευκῷ βαφεὶς ἐδέσποζεν ἐπὶ τοῦ κοιμητηρίου ἐν φωτὶ λαμπροτέρῳ ἢ ὃ ἔφεγγον οἱ λευκοὶ σωροὶ ὀστέων, οἳ ἐπλήρουν ἐν σειραῖς ἀναριθμήταις τὸν σκοτώδη χῶρον. Παγερὰ φρίκη ἔστρεψε βλέμμα ὑπὲρ ἐμαυτοῦ ἐκεῖσε κατὰ τὸ τοῦ ἀγγέλου μέρος: Ἰδού, τὰ πάντα ματαιότης. Κατόπιν ἦλθε βροντή, ἀδύναμον προανάκρουσμα ἀρχομένης καταιγίδος καὶ στοναχὴ μυριόστομος καὶ βοερά, καὶ ηὐξήθη καὶ ἐγένετο καταιγὶς μετὰ κρότου, ὥστε οἱ νεκροὶ ἐκινοῦντο καὶ ἐτάνυον τὰς χεῖρας κατ’ ἐμοῦ,.. καὶ μετὰ κραυγῆς ἐξηγέρθην ἀπὸ τοῦ ὕπνου ἐκ τῆς ψυχρᾶς νοτίδος τῆς νυκτός…

[Τὸ κείμενον μετεφράσθη διὰ πρώτην φορὰν ἐν τῇ σχολιασθείσῃ μεταφράσει τοῦ θεατρικοῦ ἔργου: Γιορτὴ στὸ Σούλχαουγκ, σελ. 58, ὑπ. 77.]

Νεαρὸς πλέον, ἔφυγε γιὰ τὸ Γκρίμσταντ, ὥστε νὰ ὑπηρετήσῃ ὡς μαθητευόμενος φαρμακοποιός. ᾽Εκεῖ ἡ μοναξιά, μακριὰ ἀπὸ τὸ οἰκογενειακὸ περιβάλλον, ὑπῆρξε καταλυτικὴ ἐμπειρία γιὰ τὸ γενικώτερο ἔργο του. Μελέτησε Κίρκεγκωρ, Ἔλενσλέγκερ, Σαίξπηρ, τἩ Συνωμοσία τοῦ Κατιλίνα τοῦ Σαλλουστίου καὶ τοὺς ρητορικοὺς Κατὰ Κατιλίνα λόγους τοῦ Κικέρωνος.

Στὴν περίοδο τῆς μαθητείας πρωτοεγνώρισε καὶ τὸν ἔρωτα στὸ πρόσωπο τῆς ὑπηρέτριας Ἔλσε Σόφι πού, κάμποσον καιρὸν κατόπιν, ἐγέννησε τὸν νόθο υἱὸ τοῦ Ἴψεν: τὸν Ἰωάννη Ἰάκωβο Χένρικσεν. Στὸ δραματικὸ πρόσωπο τοῦ ΔΙΑΒΟΛΟΠΑΙΔΟΥ (ποὺ τὸ σέρνει μαζί της Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΠΡΑΣΙΝΑ στὴν Γ΄ πράξη τοῦ Πέερ Γκύντ καὶ ξεστομίζει ἐκεῖνο βρισιές, καθὼς πετάει μπουκάλια πάνω στὸν πατέρα του ΠΕΕΡ καὶ φτύνοντάς τον) ἀπετυπώθησαν οἱ ἐνοχὲς τοῦ δημιουργοῦ γιὰ τὸν παρατημένο υἱό του· τὸ ἀπωθημένο μπορεῖ ν᾽ ἀναζητηθῇ καὶ στὸν τραγικὰ ἐξωλοθρευμένο ἀπὸ τὴ μητέρα του ΝΙΛΣ ΣΤ΄ΕΝΣΣΕΝ στ Ἡν Λαίδη Ἴνγκερ τοῦ Ἔστρωτ.

Συνέθεσε τὰ πρώιμα λυρικά του ποιήματα, ἐνῷ στὶς ἐλεύθερες νυχτερινὲς ὧρες προσεπάθει νὰ ὁλοκληρώσῃ τὸ πρῶτο του δρᾶμα: τὸν Κατιλίνα, μία σαιξπηρικῆς πνοῆς ἱστορικὴ τραγῳδία· συγχρόνως, προητοιμάζετο γιὰ τὸ ἀπολυτήριο Λυκείου. Συνήντησε τὸν Χριστόφορο Ντοῦε καὶ τὸν Οὖλε Σούλερουντ, καὶ συνάπτουν σχέση φιλική. Ἡ Ἄνοιξη τῶν Ἐθνῶν (1848), ἔτσι ὅπως ἐξηπλώθη ἡ φήμη της στὴν Εὐρώπη, ἐπέδρασε στὴν συνείδησή του· τὰ αἰτήματά της γιὰ ἐλευθερία καὶ κοινωνικὴ πρόοδο ἀπεδείχθησαν ὁδοδεῖκτες στὴν περαιτέρω ἐξέλιξη· στὰ ρεαλιστικά του δράματα, καθὼς καί στὸν Κατιλίνα, αὐτὰ εἶναι εὐδιάκριτα.

Von https://www.parismuseescollections.paris.fr/fr/musee-de-la-vie-romantique/oeuvres/portrait-du-marechal-de-saxe, Gemeinfrei, Link

Ἐτύπωσε μὲ ψευδώνυμο (Brynjolf Bjarme) τὸν Κατιλίνα· τὰ ἔξοδα ἀνέλαβε ὁ φίλος του Σούλερουντ. Τὸ βιβλίο ἀπέτυχε ἐκ δοτικῶς. Ἄφησε στὴν ἄκρη τὶς συγγραφικές του ἀνησυχίες κ᾽ ἐπῆγε στὴ Χριστιανία, μὲ σκοπὸ νὰ σπουδάσῃ Ἰατρική, ἀλλὰ δέν ἐπέτυχε στὶς ἐξετάσεις τῆς ᾽Αριθμητικῆς καὶ τῶν Ἑλληνικῶν· ἐπρόλαβε, ὅμως, νὰ ζήσῃ τὸ φοιτητικὸ περιβάλλον κι ἀπέκτησε ἐπαφὲς μὲ τὸ νεοσύστατο Νορβηγικὸ ἐργατικὸ κίνημα. Ἐγνώρισε καὶ τὸν Μπγιέρνστγιέρνε Μπγιέρνσον.