Οἱ πολεμιστὲς στὸ Χέλγκελαντ – Α΄ πράξι – σκηνικὲς ὁδηγίες

Ἀπὸ τοὺς Πολεμιστὲς στὸ Χέλγκελαντ, μετάφρασι-σχολιασμός: Θεοδόσης Ἀγγ. Παπαδημητρόπουλος, ἐκδόσεις ΘΑΠ, Ἀθήνα 2020, σελ. 45.

Ἡ δράση ἐκτυλίσσεται κατὰ τὴν ἐποχὴ τοῦ Ἕρικ Μπλοῦεξ [ἀρχαιοσκανδιναυικὰ Eiríkr blóðöx (895-954)· γυιὸς τοῦ βασιλιᾶ τῆς Νορβηγίας Χάραλτ Χώρφαγκρε († περίπου 940).], πλησίον τοῦ οἴκου τοῦ ΓΚΟΥΝΝΑΡ στὴ Βόρεια Νορβηγία.

Ψιλοκρεμαστὴ ἀκτὴ ποὺ χάνεται στὸ βάθος ἀπότομα κάτω μές στὴ θάλασσα. Στ᾽ ἀριστερὰ λεμβοστάσιο, στὰ δεξιὰ λόφοι καὶ δάση. Τὰ κατάρτια δύο πολεμικῶν πλοίων φαίνονται κάτω στὸν κόλπο· πέρα πρὸς τὰ ἔξω δεξιὰ ὕφαλοι καὶ νησάκια· ἡ θάλασσα ταραγμένη πολύ -χειμῶνας μὲ χιονόπτωση κι ἄνεμο.

Ἔρχεται ὁ ΣΙΓΚΟΥΡΝΤ πάνω, ἀπὸ τὰ πλοῖα· φοράει ἄσπρο χιτῶνα μ᾽ ἀργυρὴ ζώνη, σκούρα γαλάζια κάππα, σκελέα, ποδήματα ἀπὸ δέρμα κι ἀτσαλένιο κράνος· στὰ πλευρό του κρέμεται κοντὸ ξίφος. Ὁ ΕΡΝΟΥΛΦ ἐμφανίζεται ἀμέσως μετὰ ἀνάμεσα στοὺς λόφους, ντυμένος μὲ σκουρόχρωμο χιτῶνα ἀπὸ δέρμα ἀρνιοῦ, μ᾽ ἀτσαλένιο θώρακα, περικνημίδες, δερμάτινα ποδήματα καὶ μάλλινες κάλτσες· στοὺς ὤμους κοκκινοκαφετιὰ κάππα μὲ τὴν κουκοῦλα τραβηγμένη πάνω ἀπὸ τὸ κράνος, ὥστε τὸ πρόσωπο νἆναι κρυμμένο· ψηλὸς καὶ γεροδεμένος πολύ, μὲ μακριὰ ἄσπρη γενειάδα, γέρος καὶ λίγο κυρτωμένος· ὡπλισμένος μὲ στρογγυλὴ ἀσπίδα, σπαθὶ καὶ δόρυ.

ΣΙΓΚΟΥΡΝΤ μπαίνει πρῶτος, κυττάει τριγύρω, πέφτει τὸ βλέμμα στὸ λεμβοστάσιο, πάει γοργά κατακεῖ καὶ προσπαθεῖ νὰ σπάσῃ τὴν πόρτα.

Ρόκγουελλ Κέντ. Βιοπαλαισταὶ τῆς θαλάσσης. 1907.

Καμπάνες καὶ φτεροῦγα!

Ἀπὸ τὸν σχολιασμὸ στὸν Ὄλαφ Λίλιεκρανς, μετάφραση-σχολιασμός: Θεοδόσης Ἀγγ. Παπαδημητρόπουλος, ἐκδόσεις ΘΑΠ, Ἀθήνα 2021, σελ. 91, ὑπ. 71:

Βλέπεις κεῖνο τὸ σπιτικό; Καμπάνες καὶ φτεροῦγα!

Fløi: Ἀνεμοδείκτης στὸ κωδωνοστάσιο, συνήθως στὸ σχῆμα τῆς πλώρης τοῦ πλοίου τῶν Βίκινγκς ποὺ περιλαμβάνεται καὶ διακοσμητικῶς στὶς νορβηγικὲς ξύλινες ἐκκλησίες (stavkirker).

Stavkikre στὸ Λάρνταλ (δυτικὴ Νορβηγία).

Ragnarok

Ἀπὸ τὸν σχολιασμὸ στὸν Τάφο τοῦ πολεμιστῆ τοῦ Ἑρρίκου Ἴψεν, σελ. 39, ὑπ. 25:

Ragnarok (= τὸ πεπρωμένο τῶν διοικουσῶν δυνάμεων· ἀρχαιοσκανδιναυικά: ragnaro̞k), δηλαδὴ ὁ χαμὸς ποὺ πέπρωται γιὰ τοὺς θεοὺς καὶ στὰ Γερμανικὰ ἀποδίδεται ὡς Götterdämmerung (= τὸ λυκόφως τῶν θεῶν -παράβαλε καὶ τὴν ὁμώνυμη βαγκνερικὴ ὄπερα), καθὼς ἐπῆλθε κάποια στιγμὴ σύγχυση μεταξὺ τοῦ rǫk = πεπρωμένο καὶ τοῦ røkkr = λυκόφως (παράβαλε ἔρεβος).

Δράκος καὶ ὄφις σκαλισμένοι στὴν βορεία πύλη τῆς ξύλινης ἐκκλησίας τοῦ Οὖρνε (δυτικὴ Νορβηγία). Περίπου στὸ 1.000. Οἱ μορφὲς ἑρμηνεύονται ὡς ὁράματα τοῦ Ράγκναροκ.

Τέριε Βίγκεν καὶ Ναπολεόντειοι Πόλεμοι

Ἀπὸ τὴν ἔκδοση τοῦ Τέριε Βίγκεν τοῦ Ἑρρίκου Ἴψεν, σελ. 35:

Οἱ Ναπολεόντειοι Πόλεμοι (1803-15), μετὰ τὴ Γαλλικὴ Ἐπανάσταση, ἔθεσαν τὰ θεμέλια τῶν συγχρόνων ἐθνῶν-κρατῶν κ᾽ ἐγκαθίδρυσαν ἐν πολλοῖς τὴ διεθνῆ τάξη ἕως τὸν Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ἡ Δανία ἀνῆκε στὸν συνασπισμὸ τοῦ Ναπολέοντος· ὁποὺ ἡ Νορβηγία τὴν ἠκολούθησε ἐπίσης ὡς κτήση της. Μόνος ἐχθρὸς τῆς Γαλλικῆς Αὐτοκρατορίας, ἔπειτα κιόλας ἀπὸ τὴν ἧττα τῆς Ρωσίας, τῆς Αὐστρίας καὶ τῆς Πρωσσίας, παρέμενε ἡ Ἀγγλία, ἀποκλείσασα τὴ Νορβηγία (1809) πρὸς ἀπάντησιν στὸν ἀντίστοιχον ἀποκλεισμὸ τῶν Βρεττανῶν ἀπὸ τὸν Αὐτοκράτορα. Τὸ 1815, ἡ ἡττημένη Δανία, ὡς συμμαχήσασα μὲ τὸν Ναπολέοντα λόγῳ τοῦ βομβαρδιμοῦ τῆς Κοπενχάγης τὸ 1807, παρέδωσε τὴ Νορβηγία στὸ σουηδικὸ στέμμα· εἶναι ἡ ἀρχὴ μιᾶς νέας ἐποχῆς γιὰ τὸ βορειοδυτικὸ ἄκρο τῆς Εὐρώπης. Τὸ ποίημα Τέριε Βίγκεν ἐκτυλίσσεται κατὰ τὴν διάρκεια τῶν Ναπολεοντείων Πολέμων καὶ κατόπιν, κυρίως στὸ Γκρίμσταντ τῆς Νοτίου Νορβηγίας, ὅπου ὁ νεαρὸς τότε ποιητὴς ὑπηρετοῦσε ὡς βοηθὸς φαρμακοποιοῦ.

Χριστόφορος Βιλχελμῖνος Ἔκερσμπεργκ.
Ἡ Κοπενχάγη φλέγεται κατὰ τὸν βομβαρισμὸ τοῦ 1807.

Ἀριόβιστος

Ἔργο: Νόρμα ἢ ἑνὸς πολιτικοῦ ἡ ἀγάπη.
Ἰδιότητα: Γηραιὸς πατὴρ τῆς Νόρμας· δρυΐδης· πρέπει νὰ τὸν ὑποδυθῇ ὁ Νορβηγὸς πολιτικὸς Γαβριὴλ Οὔελαντ (1799-1870).
Ρήση: Ἱστάμεθα ἐδῶ, εἰς τὴν ἐλευθέραν ἡμῶν τὴν χώραν,/ εἰς τὸν γηραλέον, ὤ ναί, τὸν πανάρχαιον Βορρᾶν!

Τὸ ἔργον εἰς τὴν Σειρὰν Ἴψεν.