Ἀπὸ τὴν ἀνάλυση τῆς «Ἀγριόπαπιας»

[Τοῦ μεταφραστῆ καὶ σχολιαστῆ τοῦ Ἴψεν, Θεοδόση Ἀγγ. Παπαδημητρόπουλου:]

Μεγαλώνουμε κι ἀνατρεφόμαστε, μ᾽ ὅποια ἐπιτυχία, ἐκλαμβάνοντας τὴν ἁρμονία τῆς οἰκογένειας ὡς κάτι αὐταπόδεικτο. Τέτοια εἶν᾽ ἡ κοινωνικὴ ἀνάγκη ποὺ δέν ἀφήνει περιθώρια στὴν ἐννόηση τοῦ προφανοῦς: Τό «αὐταπόδεικτο» δέν εἶναι παρὰ εὐκτέο… Προϋποθέτουμε ὡς τετελεσμένο ὅ,τι θἄπρεπε νἆναι ἀντικείμενο συνεχοῦς πάλης σὲ μιὰν ἀρένα ὅπου μοναδικὸ ὅπλο κι ἀσπίδα στέκει ἡ φιλαλήθεια· ὄχι βεβαίως ἡ ἰδεοληψία κάθε ΓΚΡΕΓΚΕΡΣ, γιατὶ κι αὐτὴ βαθύτατο ψέμα συστήνει στὴν προσπάθειά της νὰ καλουπώσῃ τὸν Κόσμο μές στὰ λειψά της μέτρα… Ἡ κριτικὴ στάση ξεκινάει ἀπ᾽ τὰ πλέον οἰκεῖα, τὰ πλέον «δικά», φαίνεται νὰ ὑποστηρίζῃ ὁ δραματουργός. Ἡ ἀγριόπαπια συμπληρώνει, ἔτσι, τὸ αἴτημα γιὰ καθαρότητα βίου ποὺ προβάλλει ἄτεγκτο στὸ προηγούμενο δρᾶμα: Ἡ αὐλαία κλείνει ἐκεῖ μὲ τὸ γιατρὸ ΣΤΟΚΜΑΝΝ νὰ ἐπαίρεται γιὰ τὴν ἱκανότητά του νὰ παραμένῃ, ἂν καὶ κοινωνικὰ ἀπομονωμένος, ὄρθιος· μὰ ἔχει γύρω του τ᾽ ἀγαπημένα πρόσωπα -τὴν οἰκογένειά του. Τί ρώμη κι ἀδαμάντινο χαρακτῆρα θἄδειχνε τάχα, ἂν τὸ σπιτικό του ἔζεχνε ἀπὸ βρικολακιασμένα μυστικά;..

Γιὰ τὴν ἔκδοση τοῦ δράματος, βλ. ἐδῶ.

Ἀρχίζει καὶ τρέμει τὸ ἔδαφος…

ΓΙΑΛΜΑΡ: Ἀρχίζει καὶ τρέμει τὸ ἔδαφος – ὁλάκερο τὸ ἠθικὸ στερέωμα – στὰ πόδια ἑνός ἀνθρώπου. Εἶναι τρομερό.

Ἀπὸ τὴν Ἀγριόπαπια, Δ΄ πράξη.

Ὑπάρχουν ἄνθρωποι…

Ὑπάρχουν ἄνθρωποι ποὺ καταστρέφονται ὁλοσχερῶς σὲ τοῦτο τὸν Κόσμο, σὰν πέσουνε στὴ γοῦνα τους δυὸ σπόρια ἀπὸ πλιγούρι.

Ἀπ’ τν ἀγριόπαπια, Α΄ πράξη.

Τὸ καταραμένο τὸ πουλί…

Μὰ δείξτε ἐπιτέλους τὸ καταραμένο τὸ πουλί!

Ἀντίδραση τοῦ κοινοῦ
σὲ παράσταση τῆς Ἀγριόπαπιας στὴ Ρώμη τὸ 1892…

20/03/1828 – Γέννηση τοῦ Ἑρρίκου Ἴψεν

Σὲ αὐτό τὸ περιβάλλον ἐγεννήθη ὁ Ἑρρῖκος Ἰωάννης Ἴψεν (Henrik Johan Ibsen), στὸ Σίεν, μικρὸ ἐξαγωγικὸ λιμάνι ξυλείας, ἑκατὸν πενήντα χιλιόμετρα νοτιοδυτικὰ τῆς Χριστιανίας (σημερινοῦ Ὄσλου). Ἦτο τὸ δεύτερο ἀπὸ τὰ ἕξι τέκνα τοῦ Κνοὺτ καὶ τῆς Μάριχεν, τὸ γένος Ἄλτενμπουργκ· τὸ ὄνομα τῆς μεγαλύτερης ἀδελφῆς: Χέντβιγκ-Κατερῖνα, θὰ ἔμενε στὴν Ἱστορία τοῦ Δυτικοῦ Πνεύματος, ὡς ἕνα ἀπὸ τὰ κύρια πρόσωπα τῆς Ἀγριόπαπιας. Ὅπως γράφει ὁ ἴδιος στὸ αὐτοβιογραφικὸ πεζὸ Παιδικὲς μνῆμες (1881): Τὸ Σίεν ἦτο στὰ παιδικά μου χρόνια μιὰ πολύ χαρούμενη πόλη μὲ σημαντικὴ κοινωνικὴ ζωή -κάτι πολύ διαφορετικὸ ἀπ᾽ ὅ,τι θὰ κατέληγεγιὰ ἐμένα⟩…

Skien sentrum sett fra havna.jpg
Ἄποψη τοῦ Σίεν, CC BY-SA 3.0, Lenke