fbpx

Ἡ λαίδη Ἴνγκερ τοῦ Ἔστρωτ – Α΄ πράξη – σκηνικὲς ὁδηγίες

Ἀπὸ τὴν Λαίδη Ἴνγκερ τοῦ Ἔστρωτ τοῦ Ερρίκου Ἴψεν, μετάφραση-σχολιασμός: Θεοδόσης Ἀγγ. Παπαδημητρόπουλος, ἐκδόσεις ΘΑΠ, Ἀθήνα 2019, σελ. 38-9.

Ἡ δράση ἐκτυλίσσεται στὸν πύργο τοῦ Ἔστρωτ, στὸ Φιὸρδ τοῦ Τρόντχαϊμ, τὸ 1528, κατὰ τὴ διάρκεια μίας νύχτας.

Δωμάτιο στὸ Ἔστρωτ. Ἀπ᾽ ἀνοιχτὴ πόρτα στὸ βάθος φαίνεται ἡ αἴθουσα τῶν ἱπποτῶν μές στὸ χλομὸ σεληνόφως, καθὼς πέφτει ἀπὸ ἀψιδωτὸ παράθυρο στὸν ἀπέναντι τοῖχο. Δεξιά, πόρτα ἐξόδου· πιό μπροστά, παράθυρο μὲ κουρτίνα. Ἀριστερά, πόρτα ποὺ ὁδηγεῖ στοὺς ἐσωτερικοὺς χώρους· πιό κοντά, στὸ προσκήνιο, μεγάλο ἀνοιχτὸ τζάκι ποὺ φωτίζει ὅλη τὴν αἴθουσα. Ἀπόγευμα μὲ θυελλώδη καιρό.

Φιὸρδ τοῦ Τρόντχαϊμ.

Ὡσὰν γεράκι…

[Ἀπὸ τὴν ἱστορικὴ τραγῳδία: Ἡ λαίδη Ἴνγκερ τοῦ Ἔστρωτ τοῦ Ἑρρίκου Ἴψεν· μετάφραση Θεοδόσης Ἀγγ. Παπαδημητρόπουλος.]

Στὰ βιβλία μου ἔχω διαβάσει τὴν πολύχρωμη ζωὴ στὶς μακρυνές τὶς χῶρες. Ἀκούγονται τὰ βούκινα, κ᾽ οἱ ἱππότες ὁρμᾶνε στὰ πράσινα δάση μὲ τὸ γεράκι τους πάνω στὸ χέρι. Ἀκόμα κ᾽ ἔτσι προχώρα ἐσὺ στὴ ζωή σου· τ᾽ ὄνομά σου θὰ φτάνῃ πρὶν ἀπὸ σένα ὅπου κι ἂν πηγαίνῃς… Ὅ,τι ἐπιθυμεῖς γιὰ νὰ δοξασθῇς, κάθεται σὰν τὸ γεράκι πάνω στὸ χέρι σου. Ἐγὼ ἤμουνα σὰν κ᾽ ἐκεῖνο τυφλὴ στὸ φῶς καὶ τὴ ζωή, ὡσότου μοῦ ᾽βγαλες τὸ κάλυμμα ἀπ᾽ τὰ μάτια καὶ μ᾽ ἄφησες νὰ πετάξω ψηλά πέρ᾽ ἀπ᾽ τὶς κορφὲς τῶν δέντρων…

Ἡ λαίδη Ἴνγκερ τοῦ Ἔστρωτ

Τίτλος πρωτοτύπου: Fru Inger til Østråt: Skuespil i fem handlinger.
Εἶδος: Ἱστορικὴ τραγῳδία.
Πρώτη παράσταση: 02/01/1855.
Ἔτος πρώτης ἔκδοσης πρωτοτύπου: Σὲ συνέχειες: 31/05-23/08/1855 (Illustretet Nyhedsblad).
Ἔτος πρώτης μετάφρασης: Μᾶλλον 1876 (Γερμανικά).
Τόπος τῆς πλοκῆς: Νορβηγία (πύργος τοῦ Ἔστρωτ).
Ἐποχὴ τῆς πλοκῆς: Γύρω στὰ 1520.
Σημαντικώτερο δραματουργικὸ ὑλικό: Ἡ δίτομη ἱστορικὴ μελέτη τοῦ Κάσπαρ Πάλλουνταν-Μύλλερ γιὰ τὸν Πόλεμο τοῦ Δούκα.
Πρόσωπα τοῦ ἔργου: ΛΑΙΔΗ ἼΝΓΚΕΡ ὌΤΤΙΣΝΤΆΤΤΕΡ ΡΈΜΕΡ, ΕΛΊΝΕ ΓΚΎΛΝΤΕΝΛΈΒΕ, ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΝΙΛΣ ΛΎΚΚΕ, ὌΛΑΦ ΣΚΆΚΤΑΒΛ, ΝΙΛΣ ΣΤΈΝΣΣΕΝ, ΚΥΡΙΟΣ ΓΙΕΝΣ ΜΓΙΈΛΚΕ, ΜΠΓΙΕΡΝ, Ο ΥΠΗΡΕΤΗΣ ΦΙΝΝ, Ο ΕΠΙΣΤΑΤΗΣ ἌΙΝΑΡ ΧΟΥΚ, ΥΠΗΡΕΤΕΣ, ΧΩΡΙΚΟΙ, ΣΟΥΗΔΟΙ ΣΤΡΑΤΙΩΤΕΣ.
Ἔκταση: Πεντάπρακτο.
Εἰσαγωγὴ τῆς πλοκῆς: Ἡ ΛΑΙΔΗ ΙΝΓΚΕΡ, ἀρχόντισσα τοῦ Ἔστρωτ, μαθαίνει τὴν ἐπανάσταση στὴν Νταλάρνα κατὰ τοῦ Σουηδοῦ βασιλιᾶ Γουσταύου. Τὴν ἴδιαν ὥρα ἔρχεται πρὸς τὸ Ἔστρωτ ὁ Δανὸς ἀπεσταλμένος ΝΙΛΣ ΛΥΚΚΕ. Ἐκεῖνος θὰ γνωρισθῇ μὲ τὴν κόρη τῆς ΛΑΙΔΗΣ ΙΝΓΚΕΡ, ΕΛΙΝΕ ΓΚΎΛΝΤΕΝΛΕΒΕ, ποὺ θὰ τὸν ἐρωτευθῇ. Συνάμα, φτάνει ἕνας ἀπρόσμενος ἐπισκέπτης ἀβέβαιης καταγωγῆς…
Σκηνικὲς ὁδηγίες στὴν ἀρχὴ τοῦ ἔργου.

Τὸ ἔργο στὴ Σειρὰ Ἴψεν.

Ἀπὸ τὴν ἀνάλυση τῆς «Λαίδης Ἴνγκερ τοῦ Ἔστρωτ»

[Τοῦ μεταφραστῆ καὶ σχολιαστῆ τοῦ Ἴψεν, Θεοδόση Ἀγγ. Παπαδημητρόπουλου:]

Στὸ ἔργο ζωντανεύει μιὰ ἐποχὴ γεμάτη ἀκρότητες, φανατισμὸ καὶ μισαλλοδοξία· ὅταν ἡ Εὐρώπη χωρίστηκε στὰ δυό, λόγῳ, ἀλίμονο, τῆς ἀναπογυρισμένης σοφίας ἀπ᾽ τὶς τόσες προόδους τῆς Ἀναγέννησης. Ἀντί ἡ ἤπειρος νὰ ἐξυψωθῇ, βούτηξε μές στὸ αἵμα καὶ τὴ λάσπη μακροχρόνιων πολέμων μὲ λάβαρο τήν «ἁγνὴ πίστη» πρὸς τὸν μάταια Ἐσταυρωμένο. Ἡ ΛΑΙΔΗ ΙΝΓΚΕΡ χάνει τὰ παιδιά της κάπως σὰν καὶ τὴ ΜΑΝΑ ΚΟΥΡΑΓΙΟ ἀπ᾽ τ᾽ ὁμώνυμο μπρεχτικὸ ἔργο. Ἡ τεχνικὴ τῶν δυὸ δημιουργῶν δέν εἶναι ἴδια -τοὺς χωρίζει μιὰ ἄβυσσος: ὁ ὄψιμος 19ος αἰώνας κι ὁ Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, μιὰ ἄλλη ἰδεολογία· ὅμως, οἱ προσπάθειές τους ν᾽ ἀπεικονίσουν τὸ ἀδιέξοδο τῆς ἐξουσίας καὶ τῶν ἱστορικῶν μηχανισμῶν, συναντῶνται στὸ κλάμα τῶν δυὸ μανάδων! Μία συνεπὴς σύγχρονη ἀνάγνωση ὀφείλει νἆναι ἰδιαίτερα ὑποψιασμένη στὴ σχεδὸν γκροτέσκα σκηνὴ ὅπου ἡ ΛΑΙΔΗ ΙΝΓΚΕΡ περιμένει πότε νὰ βιδώσουνε τὸ φέρετρό της μὲ μέσα πατικωμένο τὸ γιὸ καὶ τελευταῖα ἀδικοχαμένο παιδί της…

Γιὰ τὴν ἔκδοση τοῦ δράματος, βλ. ἐδῶ.

Ἂν ἤμουν δειλή…

Ἂν ἤμουν μιὰ δειλή, θἆχα φωνάξει στὸν ἑαυτό μου: «Σταμάτα τώρα ποὺ ὑπάρ-χει ἀκόμα ἀχτῖδα σωτηρίας γιὰ τὴν ψυχή σου!»

Ἀπὸ τἩ Λαίδη Ἴνγκερ τοῦ Ἔστρωτ, Α΄ πράξη