Ἄρθρα

Μουσική…

Ποῖος, ἀλήθεια, δέν γιγνώσκει τὴν μαγευτικὴν δύναμιν τῆς Μουσικῆς, ποῖος ἀγνοεῖ ὅτι εἰς τὴν Μουσικήν ἐδόθη ἡ ἁρμοδιότης νὰ κόπτῃ, μετὰ τοῦ ἀλεξανδρείου φασγάνου, τὸν Γόρδιον Δεσμὸν τῆς Σκέψεως καὶ νὰ ἐκτινάσσῃ ἡμᾶς πέραν τῆς σπειροειδοῦς ἀτραποῦ τῆς Λογικῆς μετὰ ταχυτῆτος φωτός -νὰ μᾶς ἐναποθέτῃ εἰς τόπον ἀνέλπιστον προτέρως;!

Ἀπὸ τὸν Πρόλογο τοῦ δραματουργοῦ
στὴ Νόρμαν ἢ ἑνὸς πολιτικοῦ τὴν ἀγάπην
μετάφραση: Θεοδόσης Ἀγγ. Παπαδημητρόπουλος

Ἀστέρες σὲ φωτεινὸ νεφέλωμα

[Ἀστεροειδὴς ἔχει λάβει τὸ ὄνομα τοῦ Ἴψεν: (5696) Ibsen, διὰ τὴν προσφορὰν αὐτοῦ εἰς τὰ γράμματα καὶ τὰς τέχνας. Μετάφρασις: Θεοδόσης Ἀγγ. Παπαδημητρόπουλος.]

Just under min kometfærd mod en egn,
Ἀκριβῶς κάτω ἀπ’ τὴν τροχιά μου τοῦ κομήτη,
hvorhen jeg stævned for at finde hjemmet,
καταπὼς τραύαγα λοιπὸν γιὰ νὰ εὕρω σπίτι,
i verdensrummet viste sig en fremmed
ξένος σὲ χῶρο κοσμικὸν ἐφανερώθη –
uventet gæst ved Andromedas tegn.
ἐξ Ἀνδρομέδας ἀπροσμένως μ’ ἐπεσκέφθη.

Der bæres bud ned til vor gamle jord,
Ἔφερε μήνυμα στὴν γηραλέα Γῆ
at ude i det højtidsstille fjerne
πὼς κεῖ στὰ βάθη, στὴν ἀπόλυτο σιωπή,
der havde kaos skabt sig til en stjerne,
τὸ χάος ἔλαβεν ἀστέρος τὴν μορφή
da det slog ind på samlingslovens spor. –
μ’ ἕλξεως τῆς παγκοσμίου τὴν πυγμή.

Jeg fandt et andet kaos rundt omkring,
Ἕνα χάος ἐκεῖ συνήντησα κυκλωτικό:
med spredte viljer og med skilte veje
Ἐπόθει κάθε πρᾶγμα δρόμο διαφορετικό –
og uden drift til fælles banesving
χωρίς ἐτοῦτο ἐκεῖ νὰ σπεύδῃ σὲ τροχιὰ κοινή –
og uden higen mod et midtpunkts leje.
δίχως μιὰ τάσι πρὸς κάποια θέσι κεντρική.

Men da jeg atter stod i fjernets stilhed,
Καὶ σὰν εὑρέθην πάλι στὴν σιωπὴ τὴν μακρινή
da tog jeg varsel af hvad der var sket, –
τότε ἀντελήφθην πράγματι ὅ,τι εἶχε συμβῆ,..
tog varsel af hvad selv jeg havde set:
εἴδησιν ἔλαβα σὰν τί εἰχα μόλις ἐγὼ δεῖ:
lystågers samling til en stjernes billed.
ἀπὸ νέφος φωτὸς εἰχε ἄστρο μόλις μορφωθῆ.

Lyståger tror jeg på, skønt uden orden,
Πιστεύω ἐγὼ στὰ νέφη δίχως νὰ ἔχουν τάξι,
kaotisk løst den vælter sig i nord;
πάνω στὸν Βορρᾶ ὡς χαοτικῶς κινοῦνται·
jeg tror den er på samlingslovens spor, –
ἐγὼ πιστεύω ὅτι εἶναι ἡ παγκοσμία ἕλξι,..
en lysrig stjerne i sin første vorden.
καὶ ἀστέρες φωτεινοί πρωτοδημιουργοῦνται.

Ἕνα πουλί…

ΓΚΡΕΓΚΕΡΣ: Ἕνα πουλὶ μέσα. Μὴ κ᾽ εἶναι πάπια;
ΕΚΝΤΑΛ: Προφανῶς κ᾽ εἶναι πάπια!
ΓΙΑΛΜΑΡ: Ἄλλα σὰν τί πάπια νομίζεις;..
ΧΕΝΤΒΙΓΚ: Δὲν εἶναι μιὰ συνηθισμένη πάπια…
ΓΚΡΕΓΚΕΡΣ: Οὔτε πάπια Βαρβαρίας.
ΕΚΝΤΑΛ: Ὄχι, κύριε… Βέρλε. Δέν εἶναι Βαρβαρίας,.. εἶναι μιὰ ἀγριόπαπια. Τὸ «πουλί», ποὺ λέτε σεῖς,.. εἶναι μιὰ ἀγριόπαπια. Ἡ δικιά μας ἀγριόπαπια, ἀγαπητέ μου.

Ἀπὸ τὴν Ἀγριόπαπια σὲ μετάφραση τοῦ Θεοδόση Ἀγγ. Παπαδημητρόπουλο.

Ἀπὸ λόφους…

Ἀπὸ λόφους διάβαινα τόσον βαρὺς καὶ μόνος·
τὰ πουλάκια λέγανε κι ἀντιλαλοῦσε ὁ λόγγος·
λέγανε παμπόνηρα καὶ σιγοτραγουδοῦσαν
νὰ σταθῶ νὰ στοχασθῶ οἱ ἀγάπες πῶς ἀνθοῦσαν:

Χρόνους βελανιδιὰ ψηλώνει μὰ κι ἀντρειεύει,
σκέψεις τήνε θρέφουνε, καημός σὰν ὁρμηνεύῃ.
Εὔκολα φουντώνει αὐτὴ τὴ μοναχή στιγμοῦλα
καὶ ριζώνει μέσα κεῖ στὴν ἄμοιρη καρδοῦλα.

Ἀπὸ τἩ γιορτὴ στὸ Σούλχαουγκ, Α΄ πράξη,
σὲ μετάφρασι Θεοδόση Ἀγγ. Παπαδημητρόπουλου
ἴδ. γιὰ τὴν ἔκδοσι τοῦ δράματος, ἐδῶ.

Γιὰ τὸ ἔργο τοῦ Χὰνς Γκοῦντε, ἴδ. ἐδῶ.

Ἀπρόθυμα…

[Πρὸς τὸν Φοιτητικὸ Σύλλογο στὴν Κοπενχάγη (03/10/1885). Μετάφραση τοῦ Θεοδόση Ἀγγ. Παπαδημητρόπουλου. Ἀκολουθεῖται ἡ κριτικὴ ἔκδοση Henrik Ibsens Skrifter.]

Δέ σκοπεύω νὰ βγάλω κάνα λόγο, μὰ μόνο νὰ δηλώσω κάτι: Θὰ μείνω ἕνας «νεοφώτιστος» ὅσο ζῶ.

Ἀπρόθυμα πολύ ἀκούω τ’ ὄνομά μου ποὺ τόσο συχνὰ ἀναφέρεται. Ἐγὼ ἀποζητῶ συνέχεια τὴ μοναξιὰ καὶ νοιώθω πάντα μιὰν ὁρμὴ διαμαρτυρίας ὅταν προτάσσεται κλίμακα ἀξιολογικὴ γιὰ καλλιτέχνες καὶ ποιητὲς μὲ κίνητρο σὰν αὐτὸ ἐδῶ: Νά ποὺ στέκεται αὐτὸς καὶ πόσο μακρυά του οἱ ἄλλοι… Χάρη σὲ μένα προβάλλει μιὰ αὐτογνωσία. Ἂν ἡ ὕπαρξή μου, <ἡ παρουσία μου,> ἔχει κάποια σημασία, καταπὼς λέτε, τὴν ἔχει ἐπειδὴ ἐγὼ κοινωνῶ τὴν ἐποχή. Δὲν ἀνοίγεται ἄβυσσος ἀνάμεσα σ’ ὅποιον παράγει καὶ σ’ ὅποιον λαμβάνει. Κ’ οἱ δυό τους ἔρχονται σὲ κοινωνία· σᾶς εὐχαριστῶ γιὰ ὅ,τι κοινωνήσαμε μές σὲ τοῦτο τὸν κύκλο.