Τὴν Πρωτοχρονιὰ 01/01/2020, στὶς 20:00, μπορεῖτε ν’ ἀκούσετε τὴν ἀνάγνωση τοῦ ἰψενικοῦ ἀφηγηματικοῦ ποιήματος: Τέριε Βίγκεν, ἀπὸ τὸν μεταφραστή-ἠθοποιὸ Θεοδόση Ἀγγ. Παπαδημητρόπουλο στὴν ἐκδήλωση τοῦ facebook:
https://www.facebook.com/events/388698735564635
Τὸ ποίημα θὰ ἐκδοθῇ πρωτομεταφραζόμενο ἀπὸ τὴ Νορβιγικὴ στὴ Σειρὰ Ἴψεν τῶν Ἐκδόσεων.
Ξέρεις ποῦ τὴν πρωτόειδα ἐγὼ νὰ περπατάῃ;:
Ἀπόγευμα, μὲ τὸ ἄτι μου, ἐρχόμουν ἀπ᾽ τὸ Γιούλβικ –
ἀλλά, σὰ νὰ μοῦ φαίνεται, γιορτή πὼς ἦταν τότε…
Εἶχε βαρύνει ὁ νοῦς πολύ καὶ ἡ καρδιὰ ματώσει!
Καὶ κάτι μὲ κατέτρωγε -τί νἆταν δὲ θυμᾶμαι.
Ἐκάλπαζα ὁλομόναχος πά᾽ στὴν πλαγιὰ τοῦ λόφου
καὶ τ᾽ ἄγρια μεσάνυχτα τὸ ποταμάκι ἐδιάβη·
ἐκεῖ σὰ ν᾽ ἄκουσα χορδὲς νὰ παίζουν μίας ἅρπας·
σὰν τραγουδάκι ἐρχότανε στοὺς κάμπους, τὰ λιβάδια·
σὰ γόητα ἦταν μουσικὴ μὲ λύπη νἄχῃ μέσα.
Ἐσταύρωσα τὰ χέρια μου – τὴν προσευχή μου πιάνω! –,
μὰ δέθηκεν ἡ γλῶσσα μου κ᾽ οἱ σκέψεις μου θολῶσαν·
οἱ νότες μὲ μαγέψανε -τὸ λογισμό μοῦ κλέψαν.
Τὴ μιά σὰ γέλιο ἀκούγονταν, τὴν ἄλλη ὁπως τὸ κλάμα –
τὴ μιὰ χαράν ἐσκόρπαγε, τὴν ἄλλη μοῦ φαινόταν
σὰ νἆταν λύπη μέγιστη ποὺ τὴν καρδιὰ συθλίβει,
σὰ νἆταν θλίψη τρομερὴ καὶ θάνατος ὁλοῦθε
μές στὸ σκοπὸν ποὺ γήτευε, κυλοῦσε, προχωροῦσε
καὶ σὰ νερό μὲ κύκλωνε κ᾽ ἐπιάνετο ἡ ἀνάσα!
Μυστήρια χάθηκε λοιπὸν ὁ λογισμὸς κι ὁ νοῦς μου –
λές καὶ συνάμα φοβερές κ᾽ εὐγενικές ἀντάμα
δυνάμεις ποὺ μὲ σέρνανε, στὸ λόφο μὲ πηγαῖναν.
Ἔπρεπε ᾽γὼ ν᾽ ἀνέβω κεῖ παρά τὴ βούλησή μου.
Κι ὅσ᾽ ὁ σκοπὸς συνέχιζε, ξεστράτισα τοῦ δρόμου
καὶ πόσο πέρα νἄφτασα ποῦ νὰ θυμᾶμαι τώρα;..
Τὸ ἄλογό μου στάθηκε καὶ βγῆκα ἀπὸ τὸν ὕπνο.
Ἐγὼ κοιτοῦσα ὁλόγυρα μὲ βλέμμα ὁλο ἀπορία·
μὰ τί ὀμορφιά, τί χάρη ἐκεῖ! Ὁμως, ὁ τόπος τοῦτος
ὁπὄφτασα καὶ γύριζα, ἀγνωστος μοῦ φαινόταν!
Σὲ κοιλάδα βρισκόμουνα..- σκιὲς μαζὶ γαλήνη
κ᾽ ἐκεῖ δροσοῦλα στάλαζε παντοῦ στὸ μέρος πάνω!
Τὸ φεγγαράκιν ἔπαιζε μές στὸ νερὸ τῆς λίμνης·
καθὼς χαμογελοῦσε αὐτό, ὅπως χανόταν πέρα,
τὸ κυματάκι δίπλωνε κι ἀντιλαλοῦσε ὁ ἦχος!
Μαζὶ καὶ νοῦς καὶ κεφαλὴ στοὺς ὤμους βαριοστέκαν –
ἂχ πόσο τὄθελα ναὐρῶ λιγο νὰ ξαποστάσω·
ἐκεῖ σὲ φλαμουριὰ λοιπὸν ἐστρώθην ἀποκάτω
στοῦ δάσους μές τὸν ψίθυρο καὶ τὴ γλυκειὰν ἀνάσα!
Ἔτσι μπῆκα μές στὸ χορὸ κ᾽ ἐγὼ τὸν ξωτικίσιο·
ἡ πιό ὀμορφη μοῦ φόρεσε στεφάνι ὁλο φτειαγμένο
ἀπὸ λουλούδια γαλανὰ καὶ κρίνα ποὖν᾽ κατάσπρα.
Μές στὴν ψυχή μὲ τρύπησε τὸ βλέμμα της ἐκεῖνο·
μέσα στ᾽ ἀφτὶ ψιθύρισε καὶ γρίφους ἀφουγκράσθην·
αὐτὰ δὲ θὰ τὰ βγάλω ἐγὼ ποτέ μου ἀπὸ τὴ μνήμη:
Ὄλαφ Λίλιεκρανς, ξέρεις σύ χαρά ποῦ μεγαλώνει;
Ἀλήθεια ξέρεις σύ γιὰ σέ, εἰρήνη πότε θαὔρῃς;
Ἀπ᾽ ὅσα μικροβότανα ποὺ στέκουν στὴ σειρά τους,
ἐσύ νὰ ξεδιαλέξῃς κεῖ τὸ πρῶτο σ᾽ ὀμορφάδα
καὶ νὰ μετρήσῃς βγάζοντας τὰ φύλλα ἕνα-ἕνα
καὶ στὸν ἀγέρα μακριά νὰ τὰ σκορπίσῃς πέρα·
τότε,.. πρῶτα λοιπὸν ἐσὺ θεναὔρῃς τὴ χαρά σου!
Τίτλος πρωτοτύπου: Catilina: Drama i tre akter.
Εἶδος: Ἱστορικὴ τραγῳδία.
Πρώτη παράσταση: 03/12/1881 (Νέο Θέατρο Στοκχόλμης).
Ἔτος πρώτης ἔκδοσης πρωτοτύπου: 12/04/1850 (μὲ ψευδώνυμο: Brynjolf Bjarme).
Ἔτος πρώτης μετάφρασης: 1879/80 (Ἀποσπασματικῶς στ’ Ἀγγλικά).
Τόπος τῆς πλοκῆς: Ρώμη κ’ Ἐτρουρία.
Ἐποχὴ τῆς πλοκῆς: 62 π.Χ.
Σημαντικώτερο δραματουργικὸ ὑλικό: Σαλλουστίου Ἡ συνωμοσία τοῦ Κατιλίνα· Κικέρωνος Κατὰ Κατιλίνα λόγοι.
Πρόσωπα τοῦ ἔργου: ΛΕΥΚΙΟΣ ΚΑΤΙΛΙΝΑΣ, ΑΥΡΗΛΙΑ, ΦΟΎΡΙΑ, ΚΟΎΡΙΟΣ, ΜΆΝΛΙΟΣ, ΛΈΝΤΟΥΛΟΣ, ΚΑΙΠΆΡΙΟΣ, ΓΑΒΊΝΙΟΣ, ΣΤΑΤΊΛΙΟΣ, ΚΈΘΗΓΟΣ, ΑΜΠΙΌΡΙΚΟΣ, ΟΛΛΌΒΙΚΟΣ, ΕΝΑΣ ΓΕΡΟΣ, ΕΣΤΙΑΔΕΣ καὶ ΥΠΗΡΕΤΕΣ τους, ΜΟΝΟΜΑΧΟΙ καὶ ΠΟΛΕΜΙΣΤΕΣ, ΣΥΝΟΔΕΙΑ τῶν Ἀλλοβρόγων, εἴδωλο τοῦ ΣΥΛΛΑ.
Ἔκταση: Τρίπρακτο.
Εἰσαγωγὴ τῆς πλοκῆς: Ὁ ἀριστοκράτης Ρωμαῖος ΚΑΤΙΛΙΝΑΣ ἀπογοητευμένος ἀπὸ τὴν ὥς τότε πορεία τῆς ζωῆς του ἀπεργάζεται τρόπο νὰ καταλάβῃ τὴν ἐξουσία καὶ νὰ ὁδηγήσῃ τὴ Ρώμη σὲ μιὰ νέα ἐποχή. Ὅμως, ἡ πολιτική του σταδιοδρομία θὰ διαπλακῇ μὲ τὴ ΦΟΥΡΙΑ, τὴν ἀδελφὴ ἑνὸς παλαιοῦ θύματος τοῦ Κατιλίνα…
Σκηνικὲς ὁδηγίες στὴν ἀρχὴ τοῦ ἔργου.
Τίτλος πρωτοτύπου: Terje Vigen.
Εἶδος: Ἐπικὸ ποίημα.
Ἡμερομηνία πρώτης ἐκδόσεως πρωτοτύπου: 01/01/1862.
Ἔτος πρώτης μεταφράσεως: 1886 (Γερμανικά).
Τόπος τῆς πλοκῆς: Γύρω ἀπὸ τὸ Γκρίμσταντ καὶ στὴ βόρειο Δανία.
Ἐποχὴ τῆς πλοκῆς: Κατὰ καὶ μετὰ τοὺς Ναπολεοντείους Πολέμους.
Σημαντικώτερο δραματουργικὸ ὑλικό: Τὸ ποίημα Ὁ ναύτης τοῦ Χριστιανοῦ Βίντερ.
Ἔκταση: 43 ἐννεάστιχες στροφές.
Εἰσαγωγὴ τῆς πλοκῆς: Ὁ Τέριε Βίγκεν δέν δύναται ἄλλο ν’ ἀνθέξῃ τὴν πεῖνα λόγῳ τοῦ ἀγγλικοῦ ἀποκλεισμοῦ τῆς Νορβηγίας καὶ ἀποφασίζει νὰ κωπηλατήσῃ στὴν Δανία, γιὰ νὰ φέρῃ τρόφιμα…
Τίτλος πρωτοτύπου: Kongs-emnerne: Historisk skuespil i fem akter.
Εἶδος: Ἱστορικὴ τραγῳδία.
Πρώτη παράσταση: 17/01/1864 (Θέατρο τῆς Χριστιανίας).
Ἔτος πρώτης ἐκδόσεως πρωτοτύπου: 10/1863.
Ἔτος πρώτης μεταφράσεως: 1872 (Γερμανικά).
Τόπος τῆς πλοκῆς: Μπέργκεν, Ὄσλο, Νίδαρος (Τρόντχαϊμ).
Ἐποχὴ τῆς πλοκῆς: Πρῶτο ἥμισυ τοῦ ΙΓ΄ αἰῶνος.
Σημαντικώτερο δραματουργικὸ ὑλικό: Ἱστορία τοῦ Νορβηγικοῦ λαοῦ τοῦ Ἀ. Μοῦνχ.
Πρόσωπα τοῦ ἔργου: X῀ΩΚΟΝ ΧΏΚΟΝΣΣΕΝ· ἼΝΓΚΑ τοῦ ΒΆΡΤΕΪΓΚ· ΚΟΜΗΣ ΣΚΟ῀ΥΛΕ· ΛΑΙΔΗ ΡΆΓΚΝΧΙΛΝΤ· ΣΊΓΚΡΙΝΤ· ΜΑΡΓΚΡΈΤΕ· ΓΚΟ῀ΥΘΟΡΜ ἼΓΝΚΕΣΣΕΝ· ΣΊΓΚΟΥΡΝΤ ΡΊΜΠΟΥΝΓΚ· ΝΙΚΟΛΑΟΣ ἌΡΝΕΣΣΕΝ· ΝΤΆΓΚΦΙΝΝ ΜΠΌΝΕ· ἼΒΑΡ ΜΠΟ῀ΥΝΤΕ· ΒΈΓΚΑΡ ΒΆΡΑΝΤΑΛ· ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΓΙΏΝΣΣΕΝ· ΠΩΛ ΦΛΊΝΤΑ· ἼΝΓΚΕΜΠΙΕΡΓΚ· ΠΈΤΕΡ· ΣΊΡΑ ΒΊΛΙΑΜ· ΔΙΔΑΣΚΑΛΟΣ ΣΊΓΚΑΡ· ΣΚΑΛΔΟΣ ΓΙΆΤΓΚΑΪΡ· ΜΠΩΡ ΜΠΡΑΤΤΕ· ΠΛΗΘΗ καὶ ΠΟΛΙΤΕΣ τοῦ Μπέργκεν, τοῦ Ὄσλου καὶ τοῦ Νίδαρος· ΙΕΡΕΙΣ, ΜΟΝΑΧΟΙ καὶ ΜΟΝΑΧΕΣ· ΚΑΛΕΣΜΕΝΟΙ, ΑΥΛΙΚΟΙ καὶ ΑΡΧΟΝΤΙΣΣΕΣ· ΠΟΛΕΜΙΣΤΕΣ.
Ἔκταση: Πεντάπρακτο.
Εἰσαγωγὴ τῆς πλοκῆς: Ὁ ΧΩΚΟΝ ΧΩΚΟΝΣΣΕΝ θέλει νὰ βεβαιώσῃ τὴν νομή του στὸν θρόνο τῆς Νορβηγίας. Ὅμως, ὁ ΚΟΜΗΣ ΣΚΟΥΛΕ θεωρεῖ ὅτι ἡ ἀξίωσί του εἶναι ἐξ ἴσου νόμιμη. Αὐτὸ θὰ ὁδηγήσῃ σὲ σειρὰ μηχανορραφιῶν καὶ συγκρούσεων στὸ μεσαιωνικὸ βασίλειο τῆς Νορβηγίας.
Σκηνικὲς ὁδηγίες στὴν ἀρχὴ τοῦ ἔργου.