[Τοῦ μεταφραστῆ καὶ σχολιαστῆ τοῦ Ἴψεν, Θεοδόση Ἀγγ. Παπαδημητρόπουλου:]

Ὁ τότε ἐπαρχιωτισμὸς τοῦ παγωμένου εὐρωπαϊκοῦ ἄκρου, δέν ἀρκεῖ γιὰ τὸν Ἴψεν: Ὁδηγεῖ σὲ μονομέρειες, ἰδεοληψίες κι ἀποκλεισμούς. Ποθεῖ ὁ Νορβηγὸς νὰ ἑνωθῇ μὲ τὸν κοσμοπολιτισμὸ τῆς Ρωμαϊκῆς Αὐτοκρατορίας, τῆς ἐκπολιτισμένης Μεσογείου· τὸ mare nostrum δέν ἀποτελεῖ γιὰ κεῖνον ἰμπεριαλιστικὴ διαπίστωση, ἀλλ᾽ ἀχτῖδα ἐλπίδας γιὰ διεθνῆ εἰρήνη. Αὐτό διατρανώνει ὁ πυρῆνας τῆς πλοκῆς: τὴ γόνιμη συνάντηση Βορρᾶ καὶ Νότου, τό «εὐαγγέλιο» τῆς Ἀναγέννησης μετὰ ἀπ᾽ τὸ Ragnarok -τὸν πρόσκαιρο χαμὸ τῶν πατρῴων θεῶν.

Γιὰ τὴν ἔκδοση τοῦ δράματος, βλ. ἐδῶ.

[Τοῦ μεταφραστῆ καὶ σχολιαστῆ τοῦ Ἴψεν, Θεοδόση Ἀγγ. Παπαδημητρόπουλου:]

Τὸ ἔργο ἐκθέτει τὴ σχέση τοῦ ἑνός – τοῦ ἡγέτη – μὲ τὸ πλῆθος ποὺ τὸν ἀκολουθεῖ, καὶ τὰ καταφέρνει καλὰ κι ἀποκαλυπτικώτατα, μάλιστα, στιγμές-στιγμές: Ὁ ΚΑΤΙΛΙΝΑΣ θἄθελε νὰ πιστέψῃ τὶς πατροπαράδοτες ἀξίες ποὺ ἐπισείει στοὺς συντρόφους του κατὰ τὴ Β΄ πράξη στὴν ταβέρνα, ἀλλὰ καταλαβαίνει πὼς καμμιά σχέση δὲν ἔχουν μὲ τὴν ἐποχή του κι ἀμφιβάλλει τὴν ἴδια στιγμὴ ποὺ τὶς ἐκφέρει, γιὰ τὴν ἀποτελεσματικότητά τους. Ἀλήθεια, λίγοι πολιτικοὶ στὰ πρῶτα χρόνια τοῦ 21 ου αἰώνα ἔπεσαν στὴν παγίδα αὐτῆς τῆς ἐσωτερικῆς διβουλίας;.. Τὸ πλῆθος, δικαίως, θέλει ν᾿ ἀνανήψῃ οἰκονομικά, ἀλλὰ ἔχει φτάσει σὲ τέτοιο σημεῖο πνευματικῆς κατάπτωσης, ὥστε λατρεύῃ τὴν εὔκολη ζωὴ ὡς «τελείωση τῆς ἀνθρώπινης φύσης» μὲ χρέη ποὺ προφανῶς θὰ διαγραφοῦν (αὐτό ἐπιποθεῖ). Λίγοι λαοὶ τοῦ σημερινοῦ εὐρωπαϊκοῦ Νότου δὲν ἔχουν καταντήσει ἐκεῖ; Βορειοευρωπαῖοι δὲ «φλερτάρουν» ἐν κρυπτῷ καὶ παραβύστῳ μαζὶ μὲ τὴν κατεδαφιστικὴ ἰδέα;..

Γιὰ τὴν ἔκδοση τοῦ ἱστορικοῦ δράματος, βλ. ἐδῶ.

Τὸ κόκκινο τοῦ ἡλιοβασιλέματος,
πύρινη φουρτουνιασμένη θάλασσα!

Ἀπὸ τὸ δρᾶμα τοῦ Ἑρρίκος Ἴψεν, Ὁ τάφος τοῦ πολεμιστῆ, Α΄ σκηνή,
ποὺ ἐκτυλίσσεται στὴ Σικελία κατὰ τὴν ἐποχὴ τῶν Βίκινγκς.
Μετάφραση: Θεοδόσης Ἀγγ. Παπαδημητρόπουλος.

Ὁ Ἑρρῖκος Ἴψεν περιγράφει τὶς συνθῆκες δημιουργίας τοῦ δράματος. Διαβάζει ὁ μεταφραστής-ἠθοποιὸς Θεοδόσης Ἀγγ. Παπαδημητρόπουλος.

Ἂν κι ὁ Ἑρρῖκος Ἴψεν εἶναι γνωστὸς γιὰ τὸν ἐπεξεργασμένο πεζό του λόγο τῶν μέσων καὶ ὄψιμων δραμάτων, ὑπῆρξε σημαντικώτατος στιχοπλόκος κιόλας τῆς Νορβηγικῆς Παράδοσης. Δημοσιεύεται προσχέδιο τῆς ἐπερχόμενης ἔκδοσης τοῦ Ὄλαφ Λίλιεκρανς ποὺ πρωτομεταφράζεται στὴν Ἑλληνικὴ ἀπ’ τὸν Θεοδόση Ἀγγ. Παπαδημητρόπουλο.

Ὁ Ὄλαφ Λίλιεκρανς, πρὶν ἀπ’ τὸ γάμο του ξεστρατίζει μὲ τ’ ἄλογό του ἀπ’ τὸ δρόμο καὶ χάνεται στὶς ἐρημιὲς τοῦ βουνίσου δάσους. Ἐκεῖ, τὸν μαγεύουν μυστήριες δυνάμεις καὶ τοῦ λένε πράγματα παράξενα:

Ἀπ’ ὅσα μικροβότανα ποὺ στέκουν στὴ σειρά τους,
ἐσύ νὰ ξεδιαλέξῃς κεῖ τὸ πρῶτο σ’ ὀμορφάδα
καὶ νὰ μετρήσῃς βγάζοντας τὰ φύλλα ἕνα-ἕνα,
καὶ στὸν ἀγέρα μακριά νὰ τὰ σκορπίσῃς πέρα·
τότε,.. τότε λοιπὸν ἐσὺ θεναὔρῃς τὴ χαρά σου!
Τὰ λόγια τὰ παράξενα εἰρήνη δέ μοῦ δίνουν.
Τὸ πρῶτο σ’ ὀμορφάδα; Ποῦ νὰ μεγαλώνῃ ἐκεῖνο;
Ἀπάνω ποῦ θενα τὸ βρῶ; Καὶ ποῦθε ἡ ὁμορφιά του;:
Μὴ κ’ εἶν’ ἡ μυρωδιὰ λοιπόν; Μὴ κ’ εἶναι στὸν ἀνθό του;
Ἂν βρίσκεται κρυφά-κρυφὰ σὲ μυστικὲς δυνάμεις,
πῶς νὰ τὸ ἀποκαλύψω ἐγὼ ὁσο καὶ νὰ τὸ ψάξω;..
Πολλοί ἐχουνε σπαθὶ σωστὸ καὶ καλοζυγιασμένο,
ἀλλὰ ἡ λεπίδα σκούριασε καὶ στόμωσεν ἡ κόψη –
πολλοί τὴν ἅρπα ἐχουνε νὰ κρέμεται στοὺς τοίχους
λησμονημένη σὲ γωνιά, ἀδιάφορη στοὺς πάντες,
κι ὅμως τοῦ Κόσμου ἡ δύναμη καὶ ἡ μαγεία ὅλη
κοιμοῦνται μέσα στὶς χορδὲς καὶ σιγοαναδεύουν.

Public Domain, Link