Ἄρθρα

Ἀπὸ τὸν Τάφο τοῦ πολεμιστῆ τοῦ Ερρίκου Ἴψεν, μετάφραση-σχολιασμός: Θεοδόσης Ἀγγ. Παπαδημητρόπουλος, ἐκδόσεις ΘΑΠ, Ἀθήνα 2019, σελ. 36-7.

Ἡ δράση ἐκτυλίσσεται σὲ μικρὸ νησὶ κοντὰ στὶς ἀκτὲς τῆς Σικελίας, λίγο πρὶν φτάσῃ στὴ Νορβηγία ὁ Χριστιανισμός [10ος αἰῶνας -τὸ 995 ἀνηγέρθη ἡ πρώτη ἐκκλησία στὴ χώρα].

Σκηνικό: Ἀνοιχτὸ μέρος μὲ δάσος ὁλόγυρα, κοντὰ σ᾽ ἀκτή. Ἀριστερὰ στὸ βάθος, ἐρείπια ἀρχαίου ναοῦ. Στὸ κέντρο, τεράστιος τάφος πολεμιστῆ καὶ πάνω του μνημεῖο στεφανωμένο μὲ λουλούδια.

Ἀριστερά, ὁ ΡΟΝΤΕΡΙΚ κάθεται καὶ γράφει. Δεξιά, ἡ ΜΠΛΑΝΚΑ μισογερμένη στὴ θέση της.

Ἀπὸ τὸν Κατιλίνα τοῦ Ερρίκου Ἴψεν, μετάφραση-σχολιασμός: Θεοδόσης Ἀγγ. Παπαδημητρόπουλος, ἐκδόσεις ΘΑΠ, Ἀθήνα 2019, σελ. 45.

Ἡ πρώτη κ᾿ ἡ δεύτερη πράξη ἐκτυλίσσονται μέσα καὶ γύρω ἀπ᾿ τὴ Ρώμη· ἡ τρίτη στὴν Ἐτρουρία.

Ἡ Φλαμινία Ὁδὸς ἔξω ἀπ᾿ τὴ Ρώμη. [Ἡ Via Flaminia ὡδηγοῦσε ἀπὸ τὴν Ρώμη στὸ Ἀριμίνιο (σημερινὸ Ρίμινι) διασχίζουσα τὰ Ἀπέννινα Ὄρη. Κατεσκευάσθη ἀπὸ τὸν Γάιο Φλαμίνιο τὸ 220 π.Χ.] Πέρ᾿ ἀπ᾿ τὴν Ὁδό, δεντρόφυτος λόφος. Στὸ βάθος ὑψώνονται τὰ τείχη τῆς πόλης.

Ἀπόγευμα.

Ὁ ΚΑΤΙΛΙΝΑΣ στὸ λόφο ἀνάμεσα σὲ θάμνους, ἀκουμπισμένος σὲ δέντρο.

Ἀπὸ τοὺς Πολεμιστὲς στὸ Χέλγκελαντ, μετάφρασι-σχολιασμός: Θεοδόσης Ἀγγ. Παπαδημητρόπουλος, ἐκδόσεις ΘΑΠ, Ἀθήνα 2020, σελ. 45.

Ἡ δράση ἐκτυλίσσεται κατὰ τὴν ἐποχὴ τοῦ Ἕρικ Μπλοῦεξ [ἀρχαιοσκανδιναυικὰ Eiríkr blóðöx (895-954)· γυιὸς τοῦ βασιλιᾶ τῆς Νορβηγίας Χάραλτ Χώρφαγκρε († περίπου 940).], πλησίον τοῦ οἴκου τοῦ ΓΚΟΥΝΝΑΡ στὴ Βόρεια Νορβηγία.

Ψιλοκρεμαστὴ ἀκτὴ ποὺ χάνεται στὸ βάθος ἀπότομα κάτω μές στὴ θάλασσα. Στ᾽ ἀριστερὰ λεμβοστάσιο, στὰ δεξιὰ λόφοι καὶ δάση. Τὰ κατάρτια δύο πολεμικῶν πλοίων φαίνονται κάτω στὸν κόλπο· πέρα πρὸς τὰ ἔξω δεξιὰ ὕφαλοι καὶ νησάκια· ἡ θάλασσα ταραγμένη πολύ -χειμῶνας μὲ χιονόπτωση κι ἄνεμο.

Ἔρχεται ὁ ΣΙΓΚΟΥΡΝΤ πάνω, ἀπὸ τὰ πλοῖα· φοράει ἄσπρο χιτῶνα μ᾽ ἀργυρὴ ζώνη, σκούρα γαλάζια κάππα, σκελέα, ποδήματα ἀπὸ δέρμα κι ἀτσαλένιο κράνος· στὰ πλευρό του κρέμεται κοντὸ ξίφος. Ὁ ΕΡΝΟΥΛΦ ἐμφανίζεται ἀμέσως μετὰ ἀνάμεσα στοὺς λόφους, ντυμένος μὲ σκουρόχρωμο χιτῶνα ἀπὸ δέρμα ἀρνιοῦ, μ᾽ ἀτσαλένιο θώρακα, περικνημίδες, δερμάτινα ποδήματα καὶ μάλλινες κάλτσες· στοὺς ὤμους κοκκινοκαφετιὰ κάππα μὲ τὴν κουκοῦλα τραβηγμένη πάνω ἀπὸ τὸ κράνος, ὥστε τὸ πρόσωπο νἆναι κρυμμένο· ψηλὸς καὶ γεροδεμένος πολύ, μὲ μακριὰ ἄσπρη γενειάδα, γέρος καὶ λίγο κυρτωμένος· ὡπλισμένος μὲ στρογγυλὴ ἀσπίδα, σπαθὶ καὶ δόρυ.

Ὁ ΣΙΓΚΟΥΡΝΤ μπαίνει πρῶτος, κυττάει τριγύρω, πέφτει τὸ βλέμμα στὸ λεμβοστάσιο, πάει γοργά κατακεῖ καὶ προσπαθεῖ νὰ σπάσῃ τὴν πόρτα.

Ἀπὸ τὸ παράρτημα μὲ τὶς σημειώσεις τοῦ Ἑρρίκου Ἴψεν στὴν ἔκδοση τῆς Ἀγριόπαπιας, μετάφραση-σχολιασμός: Θεοδόσης Ἀγγ. Παπαδημητρόπουλος, ἐκδόσεις ΘΑΠ, 3η ἔκδ. Ἀθήνα 2019, σελ. 213.

Δέν θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπιτρέπεται στοὺς ἐπιστήμονες ὁ βασανισμὸς ἕως θανάτου ζῴου. Βάλτε τοὺς γιατροὺς νὰ πειραματίζωνται σὲ δημοσιογράφους καὶ πολιτικούς!..

Ἀπὸ τὸν σχολιασμὸ γιὰ τὴν Ἀγριόπαπια τοῦ Ἑρρίκου Ἴψεν, μετάφραση-σχολιασμός: Θεοδόσης Ἀγγ. Παπαδημητρόπουλος, ἐκδόσεις ΘΑΠ, 3η ἔκδ., Ἀθήνα 2019, σελ. 165, ὑπ. 134.

ΓΚΡΕΓΚΕΡΣ: Ἂν ὅμως ἐσύ θυσίαζες γιὰ χάρη του τὴν ἀγριόπαπια;
ΧΕΝΤΒΙΓΚ: Τὴν ἀγριόπαπια;!
ΓΚΡΕΓΚΕΡΣ: Ἂν τοῦ ᾽δινες ὡς θυσία ἀπὸ μόνη σου τὸ καλύτερο
-ὅ,τι ἔχεις καὶ ξέρεις γιὰ καλύτερο στὸν κόσμο;

Ὑποσημείωση: Γένεσις Α΄ 22,2 [ὄνειρο τοῦ Ἀβραάμ]: Λαβὲ τὸν υἱόν σου τὸν ἀγαπητόν, ὃν ἠγάπησας, τὸν Ἰσαάκ, καὶ πορεύθητι εἰς τὴν γῆν τὴν ὑψηλὴν καὶ ἀνένεγκον αὐτὸν ἐκεῖ εἰς ὁλοκάρπωσιν ἐφ᾽ ἓν τῶν ὀρέων, ὧν ἄν σοι εἴπω. Ἂν κ᾽ ἔχουν γραφῆ πολλά γιὰ τὴν ἐπίδραση τοῦ Κίρκεγκωρ στὸν Ἴψεν, μιὰ τελειωτικὴ ἀπάντηση εἶναι δύσκολη. Ἐδῶ, ὅμως, ἐντοπίζεται παραλληλία μὲ τὸν Φόβο καὶ τρόμο (Frygt og Bæven, 1843), ὅπου ὁ φιλόσοφος προσπαθεῖ νὰ αἰσθανθῇ τὴν ὑπαρξιακὴ ἀγωνία τοῦ Ἀβραάμ, ὅταν ὁ Θεὸς θέλησε νὰ τὸν δοκιμάσῃ μὲ τὴ θυσία τοῦ γιοῦ του. Ὁ ΓΙΑΛΜΑΡ τοποθετεῖται στὴν καρδιὰ τῆς ΧΕΝΤΒΙΓΚ τόσο ψηλὰ ὅσο τὸ θεῖο. Πρὸς χάριν αὐτῆς τῆς ὑπέρμετρης ἀγάπης πρέπει νὰ θυσιάσῃ ὅ,τι πολυτιμώτερο. Κατὰ τὸν φανατισμὸ τοῦ ΓΚΡΕΓΚΕΡΣ, ἡ ὑπέρτατη ἀγάπη ἀπαιτεῖ ὑπέρτατες θυσίες.