fbpx

Ἀπὸ τὴν ἀνάλυση τῆς «Ἀγριόπαπιας»

[Τοῦ μεταφραστῆ καὶ σχολιαστῆ τοῦ Ἴψεν, Θεοδόση Ἀγγ. Παπαδημητρόπουλου:]

Μεγαλώνουμε κι ἀνατρεφόμαστε, μ᾽ ὅποια ἐπιτυχία, ἐκλαμβάνοντας τὴν ἁρμονία τῆς οἰκογένειας ὡς κάτι αὐταπόδεικτο. Τέτοια εἶν᾽ ἡ κοινωνικὴ ἀνάγκη ποὺ δέν ἀφήνει περιθώρια στὴν ἐννόηση τοῦ προφανοῦς: Τό «αὐταπόδεικτο» δέν εἶναι παρὰ εὐκτέο… Προϋποθέτουμε ὡς τετελεσμένο ὅ,τι θἄπρεπε νἆναι ἀντικείμενο συνεχοῦς πάλης σὲ μιὰν ἀρένα ὅπου μοναδικὸ ὅπλο κι ἀσπίδα στέκει ἡ φιλαλήθεια· ὄχι βεβαίως ἡ ἰδεοληψία κάθε ΓΚΡΕΓΚΕΡΣ, γιατὶ κι αὐτὴ βαθύτατο ψέμα συστήνει στὴν προσπάθειά της νὰ καλουπώσῃ τὸν Κόσμο μές στὰ λειψά της μέτρα… Ἡ κριτικὴ στάση ξεκινάει ἀπ᾽ τὰ πλέον οἰκεῖα, τὰ πλέον «δικά», φαίνεται νὰ ὑποστηρίζῃ ὁ δραματουργός. Ἡ ἀγριόπαπια συμπληρώνει, ἔτσι, τὸ αἴτημα γιὰ καθαρότητα βίου ποὺ προβάλλει ἄτεγκτο στὸ προηγούμενο δρᾶμα: Ἡ αὐλαία κλείνει ἐκεῖ μὲ τὸ γιατρὸ ΣΤΟΚΜΑΝΝ νὰ ἐπαίρεται γιὰ τὴν ἱκανότητά του νὰ παραμένῃ, ἂν καὶ κοινωνικὰ ἀπομονωμένος, ὄρθιος· μὰ ἔχει γύρω του τ᾽ ἀγαπημένα πρόσωπα -τὴν οἰκογένειά του. Τί ρώμη κι ἀδαμάντινο χαρακτῆρα θἄδειχνε τάχα, ἂν τὸ σπιτικό του ἔζεχνε ἀπὸ βρικολακιασμένα μυστικά;..

Γιὰ τὴν ἔκδοση τοῦ δράματος, βλ. ἐδῶ.

Ἀρχίζει καὶ τρέμει τὸ ἔδαφος…

ΓΙΑΛΜΑΡ: Ἀρχίζει καὶ τρέμει τὸ ἔδαφος – ὁλάκερο τὸ ἠθικὸ στερέωμα – στὰ πόδια ἑνός ἀνθρώπου. Εἶναι τρομερό.

Ἀπὸ τὴν Ἀγριόπαπια, Δ΄ πράξη.

Ὑπάρχουν ἄνθρωποι…

Ὑπάρχουν ἄνθρωποι ποὺ καταστρέφονται ὁλοσχερῶς σὲ τοῦτο τὸν Κόσμο, σὰν πέσουνε στὴ γοῦνα τους δυὸ σπόρια ἀπὸ πλιγούρι.

Ἀπ’ τν ἀγριόπαπια, Α΄ πράξη.

Τὸ καταραμένο τὸ πουλί…

Μὰ δείξτε ἐπιτέλους τὸ καταραμένο τὸ πουλί!

Ἀντίδραση τοῦ κοινοῦ
σὲ παράσταση τῆς Ἀγριόπαπιας στὴ Ρώμη τὸ 1892…

20/03/1828 – Γέννηση τοῦ Ἑρρίκου Ἴψεν

Ἑρρῖκος (Χένρικ) Γιόχαν Ἴψεν γεννήθηκε στὶς 20 Μαρτίου 1828 στὸ Σίεν, μικρὸ ἐξαγωγικὸ λιμάνι ξυλείας, ἑκατὸν πενήντα χιλιόμετρα νοτιοδυτικὰ τῆς Χριστιανίας (τοῦ σημερινοῦ Ὄσλο). Ἦταν τὸ δεύτερο ἀπ᾽ τά, συνολικὰ ἕξι, παιδιὰ τοῦ Κνοὺτ καὶ τῆς Μάριχεν, τὸ γένος Ἄλτενμπουργκ· τ᾽ ὄνομα τῆς μεγαλύτερής του ἀδερφῆς, Χέντβιγκ-Κατερίνας, θἄμενε στὴν Ἱστορία τοῦ Δυτικοῦ Πνεύματος, ὡς ἕν᾽ ἀπ᾽ τὰ κύρια πρόσωπα τῆς Ἀγριόπαπιας. Ὅπως γράφει ὁ ἴδιος στὸ αὐτοβιογραφικὸ πεζὸ Παιδικὲς μνῆμες (1881): Τὸ Σίεν ἦταν, τὰ παιδικά μου χρόνια, μιὰ πολύ χαρούμενη πόλη μὲ σημαντικὴ κοινωνικὴ ζωή -κάτι πολύ διαφορετικὸ ἀπ᾽ ὅ,τι θὰ κατέληγεγιὰ μένα⟩…

Skien sentrum sett fra havna.jpg
Ἄποψη τοῦ Σίεν, CC BY-SA 3.0, Lenke