fbpx

Τέριε Βίγκεν καὶ Ναπολεόντειοι Πόλεμοι

Ἀπὸ τὴν ἔκδοση τοῦ Τέριε Βίγκεν τοῦ Ἑρρίκου Ἴψεν, σελ. 35:

Οἱ Ναπολεόντειοι Πόλεμοι (1803-15), μετὰ τὴ Γαλλικὴ Ἐπανάσταση, ἔθεσαν τὰ θεμέλια τῶν συγχρόνων ἐθνῶν-κρατῶν κ᾽ ἐγκαθίδρυσαν ἐν πολλοῖς τὴ διεθνῆ τάξη ἕως τὸν Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ἡ Δανία ἀνῆκε στὸν συνασπισμὸ τοῦ Ναπολέοντος· ὁποὺ ἡ Νορβηγία τὴν ἠκολούθησε ἐπίσης ὡς κτήση της. Μόνος ἐχθρὸς τῆς Γαλλικῆς Αὐτοκρατορίας, ἔπειτα κιόλας ἀπὸ τὴν ἧττα τῆς Ρωσίας, τῆς Αὐστρίας καὶ τῆς Πρωσσίας, παρέμενε ἡ Ἀγγλία, ἀποκλείσασα τὴ Νορβηγία (1809) πρὸς ἀπάντησιν στὸν ἀντίστοιχον ἀποκλεισμὸ τῶν Βρεττανῶν ἀπὸ τὸν Αὐτοκράτορα. Τὸ 1815, ἡ ἡττημένη Δανία, ὡς συμμαχήσασα μὲ τὸν Ναπολέοντα λόγῳ τοῦ βομβαρδιμοῦ τῆς Κοπενχάγης τὸ 1807, παρέδωσε τὴ Νορβηγία στὸ σουηδικὸ στέμμα· εἶναι ἡ ἀρχὴ μιᾶς νέας ἐποχῆς γιὰ τὸ βορειοδυτικὸ ἄκρο τῆς Εὐρώπης. Τὸ ποίημα Τέριε Βίγκεν ἐκτυλίσσεται κατὰ τὴν διάρκεια τῶν Ναπολεοντείων Πολέμων καὶ κατόπιν, κυρίως στὸ Γκρίμσταντ τῆς Νοτίου Νορβηγίας, ὅπου ὁ νεαρὸς τότε ποιητὴς ὑπηρετοῦσε ὡς βοηθὸς φαρμακοποιοῦ.

Χριστόφορος Βιλχελμῖνος Ἔκερσμπεργκ.
Ἡ Κοπενχάγη φλέγεται κατὰ τὸν βομβαρισμὸ τοῦ 1807.

Στὴν ἐκκλησιά…

[Ἀπὸ τὸν Τέριε Βίγκεν· μετάφραση Θεοδόσης Ἀγγ. Παπαδημητρόπουλος.]

Στὴν ἐκκλησιὰ τοῦ Φιάρε κάποιο τάφον εἶδα
σὲ σημεῖο ποὺ τὸ ἔπιανε ὁ ἀγέρας
κ᾽ ἦταν ἀφρόντιστος, στὸ χῶμα βυθισμένος,
ἀλλὰ τὸ μαυροσάνιδο στεκόταν –
ἦταν πάνω λευκογραμμένο: Thærie Wiighen
μὲ τὴ χρονιὰ ποὺ τὸ κακό συνέβη…
Βρισκότανε στὸ καῦμα τοῦ ἥλιου, μές στὸ ἀγέρι·
μεγάλωναν σκληρὰ κι ἀτίθασα τὰ χόρτα
καί, στὸ ἀνάμεσον, ἄγρια λουλούδια.

Ζοῦσε παράξενος…

[Ἀπὸ τὸν Τέριε Βίγκεν.]

Ζοῦσε παράξενος στὴν ὄψη ψαρομάλλης
στὴν ἐρημιὰ τοῦ μακρυνοῦ τενάγους·
αὐτὸς ποτὲ δὲν ἔβλαψε ἄνθρωπο κανένα
στὴ χώρα πέρα ὁλάκερη, τὸν πόντο·
ἀλλὰ στιγμὲς τὰ μάτια του μυστήρια λάμπαν,..
ἀνήμερη σὰ ᾽ρχόταν καταιγίδα,..
κι ὁ κόσμος νόμιζε πὼς ἦταν τρελλαμένος·
καὶ λίγοι ὑπῆρχαν ποὺ τὸν τρόμο δέν ἐνοιῶθαν
τὴν ὥρα ποὺ πλησίαζε ὁ Τέριε Βίγκεν.

Ἔναρξη «Τέριε Βίγκεν»

[Πρωτομεταφραζόμενο στὰ Ἑλληνικά: Θεοδόσης Ἀγγ. Παπαδημητρόπουλος.]

Ζοῦσε παράξενος στὴν ὄψη ψαρομάλλης
στὴν ἐρημιὰ τοῦ μακρυνοῦ τενάγους·
αὐτὸς ποτὲ δὲν ἔβλαψε ἄνθρωπο κανένα
στὴ χώρα πέρα ὁλάκερη, τὸν πόντο·
ἀλλὰ στιγμὲς τὰ μάτια του μυστήρια λάμπαν,..
ἀνήμερη σὰ ’ρχόταν καταιγίδα,..
κι ὁ κόσμος νόμιζε πὼς ἦταν τρελλαμένος·
καὶ λίγοι ὑπῆρχαν ποὺ τὸν τρόμο δέν ἐνοιῶθαν
τὴν ὥρα ποὺ πλησίαζε ὁ Τέριε Βίγκεν.

Ἐγὼ κάποια φορὰ τὸν εἶδα χρόνους πίσω
ἐκεῖνον μὲ ψαριὰ πά’ στὴν προβλήτα:
Εἶχε λευκὰ μαλλιά, γελοῦσε-τραγουδοῦσε
κ’ ἦταν σὰν ἕνα ζωηρό ἀγοράκι.
Γιὰ τὶς κοπέλες εἶχε χωρατὰ νὰ λέῃ,
ἔσπαγε πλάκα μὲ τὰ πιτσιρίκια,
κούναγε τὸ καπέλλο, πήδουσε πά’ στὸ βρίκι,
τὸ φλόκο σήκωνε καὶ τράβαγε στὸ σπίτι
σὰ γέρος ἀετὸς μὲς στὴ λιακάδα.

Ἀνάγνωση: Ἑρρῖκος Ἴψεν, «Τέριε Βίγκεν»

Τὴν Πρωτοχρονιὰ 01/01/2020, στὶς 20:00, μπορεῖτε ν’ ἀκούσετε τὴν ἀνάγνωση τοῦ ἰψενικοῦ ἀφηγηματικοῦ ποιήματος: Τέριε Βίγκεν, ἀπὸ τὸν μεταφραστή-ἠθοποιὸ Θεοδόση Ἀγγ. Παπαδημητρόπουλο στὴν ἐκδήλωση τοῦ facebook:

https://www.facebook.com/events/388698735564635

Τὸ ποίημα θὰ ἐκδοθῇ πρωτομεταφραζόμενο ἀπὸ τὴ Νορβιγικὴ στὴ Σειρὰ Ἴψεν τῶν Ἐκδόσεων.